Солярийлар кояш нурларыннан балкып тору өчен дистә еллар дәвамында популяр ысул булып тора, ләкин алар ничек эшли? Бу мәкаләдә без солярийларның фәнни нигезләрен, аларның тирегә йогынтысын һәм бронза төсендәге күренеш өчен куркынычсызрак альтернативаларны тикшерәчәкбез.
1. Солярийларның фәнни нигезләре
Солярийларда кояшның йогынтысын кабатлау өчен ясалма ультрафиолет (УВ) нурланышы кулланыла. Менә алар тирегезне ничек караңгылата:
Төп компонентлар:
- Ультрафиолет лампалары: Кояш нурларына охшаган UVA (95%) һәм UVB (5%) нурларын чыгара.
- Акрил пыяла: Яну куркынычын киметү өчен бераз UVB нурларын фильтрлый.
- Таймер системасы: Экспозицияне чикли (гадәттә һәр сеанс өчен 5–20 минут).
Солярий ничек барлыкка килә:
- Ультрафиолет нурларына дучар булу → Тире зыянны ачыклый.
- Меланин җитештерү → Организм үзен саклау өчен күбрәк меланин (пигмент) бүлеп чыгара.
- Тире каралу → Нәтиҗәләр берничә сәгать яки берничә көн эчендә күренә.
UVA һәм UVB нурлары:
- UVA тирән үтеп керә, озак вакытлы картаюга китерә (җыерчыклар, кояш таплары).
- UVB тышкы катламга тәэсир итә, пешү һәм яман шеш куркынычын арттыра.
2. Солярий төрләре
| Төре | Ничек эшли | Иң яхшысы | Сессия вакыты |
|---|---|---|---|
| Түбән басым | Күбесенчә UVA, йомшак, ләкин акрынрак күнсу төс | Яңа башлап җибәрүчеләр | 10–20 минут |
| Югары басымлы | Көчлерәк UVA, тизрәк нәтиҗәләр | Тәҗрибәле күн эшкәртүчеләр | 5–15 минут |
| Стенд-ап | Тәнгә тидермәскә, хәтта кояштан да | Карават эзләреннән саклану | 8–12 минут |
3. Солярийларның сәламәтлек өчен куркынычлары
Ни өчен белгечләр аларны кисәтә:
- Тире яман шеше → Даими куллану белән меланома куркынычы 75% ка арта (БСО).
- Вакытыннан алда картаю → UVA коллагенны таркатып, җыерчыклар барлыкка китерә.
- Күзнең зарарлануы → Күзлексез мөгезкатлау пешүләре яки катаракта.
- Бәйлелек куркынычы → Кайбер кулланучыларда танорексия (мәҗбүри кояш нурлары) барлыкка килә.
Күп илләрдә (мәсәлән, Бөекбритания, Австралия, Бразилия) балигъ булмаганнар өчен тыелган.
4. Солярийларга куркынычсызрак альтернативалар
Әгәр дә сез ультрафиолет зыяны булмаган кояштан коры төс алырга телисез икән, түбәндәгеләрне сынап карагыз:
√ Үз-үзен кояштан саклаучы лосьоннар (DHA нигезендә, якынча 1 атна тәэсир итә).
√ Спрей-күренешләр (Профессиональ куллану, шунда ук балкып тору).
√ Бронза макияж (Вакытлыча, бернинди йөкләмәләрсез).
√ Кызыл яктылык терапиясе (Ультрафиолет түгел, тире сәламәтлеген яхшырта).
5. Нәтиҗә
Солярийлар меланин җитештерүне көчәйтү өчен ультрафиолет нурлары чыгарып эшли, ләкин алар яман шеш һәм вакытыннан алда картаю кебек җитди куркынычлар тудыра. Куркынычсызрак балкып тору өчен, кояшсыз солярийлар яки спрей-солярийлар сайлагыз.
Белә идегезме? 35 яшькә кадәр бер генә өй эчендә солярий ясау меланома куркынычын 59% ка арттыра (Америка Дерматология Академиясе).