Сезонлы аффектив бозылу нәрсә ул?
Сезонлы аффектив бозылу - сезонлы күренеш буенча барлыкка килә торган депрессия төре, гадәттә көз ахырында һәм кышында, кояш нурлары тәэсире кимегәндә барлыкка килә. Гадәттәге симптомнарга түбәндәгеләр керә:
Түбән энергия яки арыганлык
Игътибарны туплауда кыенлыклар
Артык йоклау
Кәеф үзгәрүчәнлеге яки ярсыну
Авырлык арту һәм углеводларга омтылыш
Кайгы яки өметсезлек хисләре
SAD циркадиан ритмының бозылуы һәм серотонин һәм мелатонин дәрәҗәләренең кимүе белән нык бәйле, болар барысы да яктылык йогынтысына бәйле.
SADта яктылыкның роле - һәм кызыл яктылык кайда урнаша
SAD өчен традицион яктылык терапиясе 10,000 люкс ак яктылык тартмасы каршында утыруны үз эченә ала, ул кояш нурын кабатлый һәм тәннең эчке сәгатен яңадан көйләргә ярдәм итә. Ләкин кызыл яктылык терапиясе бераз башкача эшли.
Кызыл яктылык терапиясе митохондриаль дәрәҗәдәге күзәнәкләрне стимуллаштыру өчен түбән дәрәҗәдәге кызыл (630–660 нм) һәм якын инфракызыл яктылык (810–850 нм) куллана, якты ак яктылыкның кискен балкышы булмаганда файдалы биологик эффектлар китереп чыгара.
Кызыл яктылык терапиясе SAD белән ничек ярдәм итә
✅ 1. Циркадиан ритмнарын яңадан урнаштыра
Иртән яки кич белән кулланылганда, кызыл һәм инфракызыл яктылык организмның эчке сәгатен яңадан көйләргә ярдәм итә ала, бу еш кына SAD белән авыручыларда бозыла. Бу йокыны һәм кәефне яхшыртуга китерә.
✅ 2. Митохондриаль функцияне көчәйтә
Ми күзәнәкләрендә энергия җитештерүне (АТФ) стимуллаштыру аша, кызыл яктылык терапиясе акыл ачыклыгын, эмоциональ тотрыклылыкны һәм гомуми когнитив сәламәтлекне ныгытырга ярдәм итә - болар барысы да депрессия эпизодлары вакытында тискәре йогынты ясый.
✅ 3. Мелатонин һәм серотонинны көйли
Кызыл яктылык терапиясе йокыны көйләүче мелатонин гормонын балансларга ярдәм итә ала, шул ук вакытта кәеф һәм бәхет белән бәйле "яхшы хис итү" химик матдәсе булган серотонин җитештерүне дә турыдан-туры түгел ярдәм итә.
✅ 4. Баш мие ялкынсынуын киметә
Тикшеренүләр күрсәткәнчә, кызыл һәм инфракызыл яктылык нейроялкынсынуны киметә ала, бу депрессия һәм кәеф бозылуларына китерергә мөмкин.
✅ 5. Куркынычсыз һәм тынычландыргыч
Ак яктылык терапиясеннән аермалы буларак, кызыл яктылык терапиясе күзләргә йомшакрак тәэсир итә, бу аны сизгер кулланучылар өчен уңайлырак вариант итә. Шулай ук, анда артык стимуляциягә китерергә яки йокыга комачауларга мөмкин булган зәңгәр яктылык дулкын озынлыклары юк, чөнки ул артык соң кулланылганда артык стимуляциягә китерергә мөмкин.
Тикшеренүләр нәрсә ди?
Ак яктылык терапиясе SAD өчен киңрәк өйрәнелсә дә, фотобиомодуляция (кызыл һәм инфракызыл яктылыкны кулланып яктылык терапиясе) буенча тикшеренүләр үсә:
Behavioral and Brain Functions журналында бастырылган бер тикшеренүдә инфракызыл яктылыкның депрессиянең төп симптомнарын сизелерлек яхшыртуы ачыкланган, бу SAD өчен дә өметле булуын күрсәтә.
Клиник күзәтүләр кызыл/ЯКС яктылыкның кәефне көйли алуын һәм баш мие кан агымын арттыра алуын, антидепрессантларга охшаган эффектлар тәкъдим итүен күрсәтә, бу исә ян эффектларсыз.
SAD өчен кызыл яктылык терапиясен ничек кулланырга
Вакыт: Циркадиан ритмын яңадан башлау өчен иртән кулланыгыз
Сессия озынлыгы: 15–20 минут
Ешлыгы: көз/кыш айларында атнага 5–7 көн
Җайланмалар: 630–850 нм дулкын озынлыгындагы кызыл ут панелен яки лампаны сайлагыз
Позиция: Когнитив эффектлар өчен йөзгә яки маңгайга юнәлтелгән рәвештә, якынча 6–18 дюйм ераклыкта утырыгыз
Профессиональ киңәш: Аны җиңел хәрәкәтләр, көндәлек язу яки медитация белән иртәнге ял итү режимының бер өлеше буларак кулланыгыз.
Кызыл яктылык терапиясе ак яктылык тартмаларын алыштыра аламы?
Кызыл яктылык терапиясе хәзерге вакытта SAD өчен беренче линия дәвалавы түгел, ләкин ул бик яхшы өстәмә яки альтернатив вариант булырга мөмкин, бигрәк тә традицион якты яктылык терапиясен уңайсыз яки нәтиҗәсез дип санаучылар өчен. Әгәр симптомнар җитди булса, һәрвакыт медицина хезмәткәренә мөрәҗәгать итегез.
Соңгы фикерләр
Кызыл яктылык терапиясе сезонлы аффектив бозылуларны контрольдә тоту өчен өметле корал буларак барлыкка килә. Ми сәламәтлеген ныгыту, гормоннарны баланслау һәм организмның йокы-уяу циклын көйләү аша, ул кәефне күтәрү һәм энергияне торгызу өчен фәнни яктан нигезләнгән йомшак ысул тәкъдим итә - хәтта елның иң караңгы айларында да.