Альцгеймер авыруы, прогрессив нейродегенератив бозылу, хәтер югалу, афазия, агнозия һәм башкаручы функциянең бозылуы кебек симптомнар аша күренә. Гадәттә, пациентлар симптомнарны җиңеләйтү өчен даруларга таянганнар. Ләкин, бу препаратларның чикләүләре һәм потенциаль ян эффектлары аркасында, тикшеренүчеләр игътибарларын инвазив булмаган фототерапиягә юнәлттеләр, соңгы елларда зур казанышларга ирештеләр.
Күптән түгел Хайнань университетының Биомедицина инженерия көллиятеннән профессор Чжоу Фейфан җитәкчелегендәге төркем контактсыз транскраниаль фототерапиянең өлкән яшьтәге һәм Альцгеймер авыруы белән интегүче тычканнарда патологик симптомнарны җиңеләйтү һәм когнитив сәләтләрне яхшырту мөмкинлеген ачыклады. Nature Communications журналында бастырылган бу новатор ачыш нейродегенератив авыруларны дәвалау өчен өметле стратегия тәкъдим итә.
Альцгеймер авыруы патологиясен аңлау
Альцгеймер авыруының төгәл сәбәбе әлегә ачык түгел, ләкин ул аномаль бета-амилоид аксым агрегациясе һәм нейрофибрилляр төерләнешләр белән характерлана, бу нейрон дисфункциясенә һәм когнитив кимүгә китерә. Ми, организмның иң актив метаболик органы буларак, нейрон эшчәнлеге вакытында зур күләмдә метаболик калдыклар чыгара. Бу калдыкларның артык күп җыелуы нейроннарга зыян китерергә мөмкин, бу лимфа системасы аша нәтиҗәле чыгаруны таләп итә.
Үзәк нерв системасының дренажы өчен мөһим булган менингеаль лимфа тамырлары агулы бета-амилоид аксымнарын, метаболик калдыкларны чистартуда һәм иммун эшчәнлеген көйләүдә төп роль уйный, бу аларны дәвалау өчен максат итә.
Альцгеймер авыруына фототерапиянең йогынтысы
Профессор Чжоу командасы өлкән яшьтәге һәм Альцгеймер авырулы тычканнарда дүрт атна дәвамында контактсыз транскраниаль фототерапия өчен 808 нм якын инфракызыл лазер кулланды. Бу дәвалау менингеаль лимфа эндотелиаль күзәнәкләре функциясен сизелерлек яхшыртты, лимфа дренажын яхшыртты һәм, ниһаять, тычканнарда патологик симптомнарны җиңеләйтте һәм когнитив функцияләрне яхшыртты.
Фототерапия аша нейрон функциясен яхшырту
Фтотерапия төрле механизмнар аша нейрон функциясен яхшырта һәм көчәйтә ала. Мәсәлән, иммун процесс Альцгеймер патологиясендә мөһим роль уйный. Соңгы тикшеренүләр күрсәткәнчә, 532 нм яшел лазер нурланышы иммун күзәнәкләре функциясен көчәйтә, тирән үзәк нейроннарда эчке механизмнарны эшләтеп җибәрә, кан тамырлары деменциясен яхшырта һәм Альцгеймер авырулы пациентларда кан агымы динамикасын һәм клиник симптомнарны көчәйтә. Башлангыч яшел лазер кан тамырлары нурланышы канның ябышлыгында, плазма ябышлыгында, эритроцитлар агрегациясендә һәм нейропсихологик тестларда сизелерлек яхшырулар күрсәтте.
Периферик тән өлкәләренә (арка һәм аяклар) кулланылган кызыл һәм инфракызыл яктылык терапиясе (фотобиомодуляция) иммун күзәнәкләрнең яки күзәнәк күзәнәкләренең эчке саклау механизмнарын активлаштыра ала, нейроннарның яшәешенә һәм файдалы ген экспрессиясенә өлеш кертә.
Оксидатив зыян шулай ук Альцгеймер авыруы үсешендә мөһим патологик процесс булып тора. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, кызыл яктылык нурланышы күзәнәк АТФ активлыгын арттыра, олигомер бета-амилоид тәэсирендәге ялкынсыну микроглияләрендә гликолиздан митохондриаль активлыкка метаболик күчешне китереп чыгара, ялкынсынуга каршы микроглия дәрәҗәсен арттыра, ялкынсынуга каршы цитокиннарны киметә һәм нейроннар үлемен булдырмас өчен фагоцитозны активлаштыра ала.
Альцгеймер авыруы белән авыручыларның тормыш сыйфатын яхшыртуның тагын бер уңышлы ысулы - игътибарны, аңны һәм даими игътибарны арттыру. Тикшеренүчеләр кыска дулкын озынлыгындагы зәңгәр яктылыкка дучар булу когнитив функциягә һәм эмоциональ көйләүгә уңай йогынты ясавын ачыкладылар. Зәңгәр яктылык нурланышы нейрон чылбыры эшчәнлеген стимуллаштыра, ацетилхолинэстераза (AchE) һәм холина ацетилтрансфераза (ChAT) активлыгына йогынты ясый, шуның белән өйрәнү һәм хәтер сәләтен яхшырта ала.
Фототерапиянең ми нейроннарына уңай йогынтысы
Фототерапиянең ми нейроннары функциясенә уңай йогынтысын раслый торган абруйлы тикшеренүләр саны арта бара. Ул иммун күзәнәкләренең эчке саклау механизмнарын активлаштырырга ярдәм итә, нейроннарның яшәү геннары экспрессиясен стимуллаштыра һәм митохондриаль реактив кислород төрләре дәрәҗәсен тигезли. Бу ачышлар фототерапиянең клиник кулланылышы өчен ныклы нигез булдыра.
Бу мәгълүматларга нигезләнеп, MERICAN оптик энергия тикшеренү үзәге, Германия командасы һәм күп санлы университетлар, тикшеренүләр һәм медицина учреждениеләре белән берлектә, 30-70 яшьлек җиңел когнитив бозылулары, хәтер начарлануы, аңлау һәм фикер йөртү сәләтенең кимүе, шулай ук өйрәнү сәләтенең кимүе булган кешеләр катнашында тикшеренү үткәрде. Катнашучылар MERICAN сәламәтлек саклау кабинасында фототерапия вакытында диета һәм сәламәт яшәү рәвеше кагыйдәләрен үтәделәр, дару төрләрен һәм дозаларын даими рәвештә сайладылар.
Өч айлык нейропсихологик тестлардан, психик халәт тикшерүләреннән һәм когнитив бәяләүләрдән соң, нәтиҗәләр сәламәтлек саклау кабинасы фототерапиясен кулланучылар арасында MMSE, ADL һәм HDS балларында сизелерлек яхшырулар күрсәтте. Катнашучылар шулай ук күрү игътибарының артуын, йокы сыйфатының артуын һәм борчылуның кимүен күзәттеләр.
Бу ачышлар фототерапиянең ми күзәнәкләре эшчәнлеген көйләү, нейроялкынсынуны һәм бәйле патологияләрне җиңеләйтү, танып белүне яхшырту һәм хәтерне яхшырту өчен ярдәмче терапия булып хезмәт итә алуын күрсәтә. Моннан тыш, ул фототерапиянең профилактик терапевтик ысулга әверелүе өчен яңа юллар ача.
