Соңгы елларда кызыл яктылык дулкыннары төрле өлкәләрдә киң кулланылышы аркасында зур игътибар җәлеп итә. Бу мәкаләдә 850 нм кызыл яктылыкның билгеле бер дулкын озынлыгының функцияләре һәм кулланылышы тикшерелә.
Беренчедән, мин сезгә бер хикәя сөйләргә телим.
1980-нче елларда, космоста үсемлекләрнең тотрыклы үсешен стимуллаштыру өчен, Милли Космик Администрация (NASA) яктырту җайланмасы эшләгән, соңрак үсемлекләр үстерү җайланмасын төзүне финанслаган һәм 1995 елда космик шаттлга бәрәңге утырткан. Озак вакыт гравитация булмаганда, космонавтлар мускуллар һәм сөякләр атрофияләнгәнен һәм теләсә нинди яраларның әкренләп төзәлгәнен ачыклаган. Беркөнне галимнәрнең берсе эшләгәндә ялгыш кулын тырнап алган. Шуңа күрә ул яктылык астында эшләгән кулдагы яраның тизрәк төзәлгәнен ачыклаган. Бу вакытта NASA медицина фототерапия өлкәсенә керә башлаган.
Хикәянең бу өлешендә сез яктылыкның бер функциясен ачкан булырга тиеш.
Аннары мин сезнең яктылык турында сөйләвегезне телим.
Ялангач күзләребез күрә алган яктылык күренә торган яктылык дип атала. Күренүче яктылыкның дулкын озынлыгы 400 нм-700 нм. Бу диапазондагы яктылык күренми торган яктылык дип атала. Күренми торган булу аның юклыгын аңлатмый икәнен истә тотыгыз.
Кызыл яктылык физиотерапиясендә төп дулкын диапазоны буларак 590-660 нм (кызыл яктылык) һәм 850 нм (якын инфракызыл яктылык) кулланыла, бу инвазив булмаган физиотерапия ысулы.
Физик терапиянең тәэсир итү механизмы нинди? Башкача әйткәндә, кызыл яктылык терапиясе кеше организмына ничек тәэсир итә?
Зинһар, бу рәсемне карагыз:
Кыскасы, яктылык күзәнәктәге хромофорга тәэсир итә, хромофор яктылык энергиясен үзенә ала һәм аны җылылыкка һәм химик энергиягә әйләндерә, аннары күзәнәктәге митохондриаль сулыш чылбырын активлаштыра, бу берничә күзәнәк реакциясенә китерә, күбрәк АТФ җитештерә.
Безнең тиребез ак кабыктан һәм дермадан тора. Тикшеренүләр буенча, 400 нм яктылык тире тукымасының 1 мм эченә үтеп керә ала, 500 нм - 2 мм га кадәр, ә кызыл яктылык (590-660 нм) 2 мм, 6 мм га кадәр үтеп, дермага кадәр барып җитә. Ул күзәнәкләребезгә күбрәк АТФ бүлеп чыгарырга ярдәм итә, бу безгә үзебезне яшьрәк һәм энергиялерәк хис итәргә ярдәм итә.
850 нм дулкын озынлыгы (якын инфракызыл яктылык)
850 нм дулкын озынлыгы - инфракызыл нурларның иң югары билгесе.
Күп очракларда, 850 нм 810 нм һәм 830 нм дулкын озынлыклары биргән өстенлекләрне көчәйтә.
Бу дулкын озынлыгының төрле терапевтик кулланылышлары бар, мәсәлән:
Ялкынсынуга каршы файда
850 нм дулкын озынлыгы буыннар һәм мускуллар авыртуын киметергә һәм тәндәге гомуми ялкынсынуны киметергә ярдәм итә ала.
Мускулларны торгызуны көчәйткән
Спортчыларда 850 нм дулкын озынлыкларын куллануны күзәткән бер тикшеренүдә инфракызыл яктылыкны куллану күнегүләрдән соң мускул массасын арттыруы, ә мускул биопсияләрендә ялкынсынуны һәм оксидлашу стрессын киметүе ачыкланган.
Тиредәге яраларны дәвалау
850 нм дулкын озынлыгындагы яктылык терапиясенә дучар булганда, җәрәхәтләр тизрәк төзәлә.
Сызыкларны, җыерчыкларны һәм гиперпигментацияне киметү
850 нм коллаген җитештерүне хуплый ала, тире тулырак, нурлырак күренергә һәм тигезрәк текстурага ия булырга ярдәм итә.
Ортодонтия һәм тешләрне тигезләү
850 нм дулкын озынлыгын куллану ортодонтиядә булган пациентларда тешләрнең тиз арада яңадан урнашуына ярдәм итә ала.